MémentoAuteur : D. Dambreville · didierdambreville.github.io · licence CC BY 4.0

Prières catholiques en latin

Preces latinæ · prières usuelles, messe, Vierge Marie, rosaire, cantiques et hymnes
Dóminus, glória : l’accent aigu marque la syllabe tonique ; il ne change pas le son.
V verset, dit par celui qui conduit la prière · R répons, dit par tous.
Italique : indication d’usage, en français · † : formulation non retrouvée sur source officielle · lexique, index et sources : p. 8.

Signum CrucisSigne de la croix

In nómine Patriset Fíliiet Spíritus Sancti. Amen.

Pater nosterNotre Père

Texte du Missel romain. À la messe, pas d’Amen : voir p. 3.

Pater noster, qui es in cælis:sanctificétur nomen tuum;advéniat regnum tuum;fiat volúntas tua, sicut in cælo, et in terra.Panem nostrum cotidiánum da nobis hódie;et dimítte nobis débita nostra,sicut et nos dimíttimus debitóribus nostris;et ne nos indúcas in tentatiónem;sed líbera nos a malo. Amen.

Ave, MaríaJe vous salue, Marie

Ave, María, grátia plena,Dóminus tecum.Benedícta tu in muliéribus,et benedíctus fructus ventris tui, Iesus.Sancta María, Mater Dei,ora pro nobis peccatóribus,nunc et in hora mortis nostræ. Amen.

Glória PatriGloire au Père

Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto.Sicut erat in princípio, et nunc et semper,et in sǽcula sæculórum. Amen.

Symbolum ApostolórumSymbole des Apôtres

Credo in Deum Patrem omnipoténtem,Creatórem cæli et terræ,et in Iesum Christum, Fílium eius únicum, Dóminum nostrum,qui concéptus est de Spíritu Sancto,natus ex María Vírgine,passus sub Póntio Piláto,crucifíxus, mórtuus, et sepúltus,descéndit ad ínferos,tértia die resurréxit a mórtuis,ascéndit ad cælos,sedet ad déxteram Dei Patris omnipoténtis,inde ventúrus est iudicáre vivos et mórtuos.Et in Spíritum Sanctum,sanctam Ecclésiam cathólicam,sanctórum communiónem,remissiónem peccatórum,carnis resurrectiónem,vitam ætérnam. Amen.Autre forme usuelle : Credo in Spíritum Sanctum (voir p. 8).

Symbolum Nicǽno-ConstantinopolitánumCredo de la messe

Credo in unum Deum,Patrem omnipoténtem, factórem cæli et terræ,visibílium ómnium et invisibílium.Et in unum Dóminum Iesum Christum,Fílium Dei unigénitum,et ex Patre natum ante ómnia sǽcula.Deum de Deo, lumen de lúmine,Deum verum de Deo vero,génitum, non factum, consubstantiálem Patri:per quem ómnia facta sunt.Qui propter nos hómines et propter nostram salútemdescéndit de cælis.Et incarnátus est de Spíritu Sanctoex María Vírgine, et homo factus est.Crucifíxus étiam pro nobis sub Póntio Piláto;passus et sepúltus est,et resurréxit tértia die, secúndum Scriptúras,et ascéndit in cælum, sedet ad déxteram Patris.Et íterum ventúrus est cum glória,iudicáre vivos et mórtuos,cuius regni non erit finis.Et in Spíritum Sanctum, Dóminum et vivificántem:qui ex Patre Filióque procédit.Qui cum Patre et Fílio simul adorátur et conglorificátur:qui locútus est per prophétas.Et unam, sanctam, cathólicam et apostólicam Ecclésiam.Confíteor unum baptísma in remissiónem peccatórum.Et exspécto resurrectiónem mortuórum,et vitam ventúri sǽculi. Amen.

Prononciationusage « romain » de la liturgie

GraphieSonExemple
æ · œ · eécæli, pœna, Deo
uouDóminus → dó-mi-nouss
am, an, en, in, um…jamais nasalAmen → a-menn · sanctum → sank-toum
c + e, i, æ, œtchpace → pa-tché · cæli → tché-li
cc + e, it-tchecce → èt-tché
sc + e, i, æ, œchdescéndit → dé-chén-dit
xc + e, ik-chexcélsis → èk-chél-sis
g + e, i, æ, œdjgénitum → djé-ni-toum
gngn (agneau)Agnus → a-gnouss
chkChriste → kris-té
ti + voyelletsigrátia → gra-tsi-a (mais hóstia)
i + voyelle (initiale)yiustítia → yous-ti-tsi-a
qukwqui → kwi · quæ → kwé
hmuet ; mihi, nihil : khódie → o-di-é · mihi → mi-ki
ph · th · y · xf · t · i · ksprophétas · Sábaoth · pax

2 · Prières de chaque jour

Mémento — prières catholiques en latin

Deus, in adiutóriumOuverture de la prière

Ouvre les heures de l’office et le rosaire.

VDeus, in adiutórium meum inténde.RDómine, ad adiuvándum me festína.Glória Patri…

Ángele DeiÀ l’ange gardien

Ángele Dei, qui custos es mei,me, tibi commíssum pietáte supérna,illúmina, custódi, rege et gubérna. Amen.

Actiónes nostrasAvant toute action

Actiónes nostras, quǽsumus, Dómine,aspirándo prǽveni et adiuvándo proséquere:ut cuncta nostra operátio a te semper incípiatet per te cœpta finiátur.Per Christum Dóminum nostrum. Amen.

Bénedic, DómineAvant le repas

Bénedic, Dómine, nos et hæc tua dona,quæ de tua largitáte sumus sumptúri.Per Christum Dóminum nostrum. Amen.

Ágimus tibi grátiasAprès le repas

Ágimus tibi grátias, omnípotens Deus,pro univérsis benefíciis tuis:qui vivis et regnas in sǽcula sæculórum. Amen.

Veni, Sancte SpíritusInvocation à l’Esprit Saint

Veni, Sancte Spíritus,reple tuórum corda fidélium,et tui amóris in eis ignem accénde.

Réquiem ætérnamPour les défunts

Réquiem ætérnam dona eis, Dómine,et lux perpétua lúceat eis.Requiéscant in pace. Amen.

Sancte MíchaelÀ saint Michel archange

Prière composée par Léon XIII.

Sancte Míchael Archángele, defénde nos in prœ́lio;contra nequítiam et insídias diáboli esto præsídium.Ímperet illi Deus, súpplices deprecámur,tuque, Princeps milítiæ cæléstis,Sátanam aliósque spíritus malígnos,qui ad perditiónem animárum pervagántur in mundo,divína virtúte, in inférnum detrúde. Amen.

Actus fídeiActe de foi

Dómine Deus, firma fide credo et confíteorómnia et síngula quæ sancta Ecclésia Cathólica propónit,quia tu, Deus, ea ómnia revelásti,qui es ætérna véritas et sapiéntiaquæ nec fállere nec falli potest.In hac fide vívere et mori státuo. Amen.

Actus speiActe d’espérance

Dómine Deus, spero per grátiam tuamremissiónem ómnium peccatórum,et post hanc vitam ætérnam felicitátem me esse consecutúrum:quia tu promisísti, qui es infiníte potens,fidélis, benígnus, et miséricors.In hac spe vívere et mori státuo. Amen.

Actus caritátisActe de charité

Dómine Deus, amo te super ómniaet próximum meum propter te,quia tu es summum, infinítum, et perfectíssimum bonum,omni dilectióne dignum.In hac caritáte vívere et mori státuo. Amen.

Actus contritiónisActe de contrition

Deus meus, ex toto corde pænitet me ómnium meórum peccatórum,éaque detéstor, quia peccándo,non solum pœnas a te iuste statútas proméritus sum,sed præsértim quia offéndi te, summum bonum,ac dignum qui super ómnia diligáris.Ídeo fírmiter propóno, adiuvánte grátia tua,de cétero me non peccatúrumpeccandíque occasiónes próximas fugitúrum. Amen.

MemoráreSouvenez-vous

Memoráre, o piíssima Virgo María,non esse audítum a sǽculo,quemquam ad tua curréntem præsídia,tua implorántem auxília,tua peténtem suffrágia, esse derelíctum.Ego tali animátus confidéntia,ad te, Virgo Vírginum, Mater, curro, ad te vénio,coram te gemens peccátor assísto.Noli, Mater Verbi, verba mea despícere;sed áudi propítia et exáudi. Amen.

3 · L’ordinaire de la messe

Mémento — prières catholiques en latin

Ritus initiálesOuverture

VIn nómine Patris, et Fílii, et Spíritus Sancti.RAmen.VDóminus vobíscum.REt cum spíritu tuo.

ConfíteorJe confesse à Dieu

Confíteor Deo omnipoténti et vobis, fratres,quia peccávi nimiscogitatióne, verbo, ópere et omissióne:on se frappe la poitrine :mea culpa, mea culpa, mea máxima culpa.Ídeo precor beátam Maríam semper Vírginem,omnes Ángelos et Sanctos,et vos, fratres, oráre pro mead Dóminum Deum nostrum.

VMisereátur nostri omnípotens Deuset, dimíssis peccátis nostris,perdúcat nos ad vitam ætérnam.RAmen.

KýrieSeigneur, prends pitié

VKýrie, eléison. RKýrie, eléison.VChriste, eléison. RChriste, eléison.VKýrie, eléison. RKýrie, eléison.

Glória in excélsisGloire à Dieu

Glória in excélsis Deoet in terra pax homínibus bonæ voluntátis.Laudámus te, benedícimus te,adorámus te, glorificámus te,grátias ágimus tibi propter magnam glóriam tuam,Dómine Deus, Rex cæléstis, Deus Pater omnípotens.Dómine Fili unigénite, Iesu Christe,Dómine Deus, Agnus Dei, Fílius Patris,qui tollis peccáta mundi, miserére nobis;qui tollis peccáta mundi, súscipe deprecatiónem nostram.Qui sedes ad déxteram Patris, miserére nobis.Quóniam tu solus Sanctus, tu solus Dóminus,tu solus Altíssimus, Iesu Christe,cum Sancto Spíritu: in glória Dei Patris. Amen.

Litúrgia verbiLectures

Après la première et la deuxième lecture :VVerbum Dómini. RDeo grátias.Avant l’Évangile :VDóminus vobíscum. REt cum spíritu tuo.VLéctio sancti Evangélii secúndum N.RGlória tibi, Dómine.Après l’Évangile :VVerbum Dómini. RLaus tibi, Christe.Profession de foi : Credo in unum Deum, p. 1.

Oráte, fratresOffertoire

VOráte, fratres: ut meum ac vestrum sacrifíciumacceptábile fiat apud Deum Patrem omnipoténtem.RSuscípiat Dóminus sacrifícium de mánibus tuisad laudem et glóriam nóminis sui,ad utilitátem quoque nostramtotiúsque Ecclésiæ suæ sanctæ.

Sursum cordaPréface

VDóminus vobíscum. REt cum spíritu tuo.VSursum corda. RHabémus ad Dóminum.VGrátias agámus Dómino Deo nostro.RDignum et iustum est.

SanctusSaint, saint, saint

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dóminus Deus Sábaoth.Pleni sunt cæli et terra glória tua.Hosánna in excélsis.Benedíctus qui venit in nómine Dómini.Hosánna in excélsis.

Mystérium fídeiAnamnèse

VMystérium fídei.RMortem tuam annuntiámus, Dómine,et tuam resurrectiónem confitémur, donec vénias. †ou :RSalvátor mundi, salva nos,qui per crucem et resurrectiónem tuam liberásti nos.

Per ipsumDoxologie

VPer ipsum, et cum ipso, et in ipso,est tibi Deo Patri omnipoténti, in unitáte Spíritus Sancti,omnis honor et glória per ómnia sǽcula sæculórum.RAmen.

Ritus communiónisCommunion

Pater noster (p. 1), sans Amen ; le prêtre poursuit, puis tous :RQuia tuum est regnum, et potéstas, et glória in sǽcula.VPax Dómini sit semper vobíscum. REt cum spíritu tuo.

Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: miserére nobis.Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: miserére nobis.Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: dona nobis pacem.

VEcce Agnus Dei, ecce qui tollit peccáta mundi.Beáti qui ad cenam Agni vocáti sunt.RDómine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum,sed tantum dic verbo, et sanábitur ánima mea.

Ritus conclusiónisEnvoi

VDóminus vobíscum. REt cum spíritu tuo.VBenedícat vos omnípotens Deus,Pater, et Fílius, et Spíritus Sanctus.RAmen.VIte, missa est. RDeo grátias.

4 · La Vierge Marie

Mémento — prières catholiques en latin

ÁngelusL’angélus

Matin, midi et soir ; au temps pascal, on dit le Regína cæli.

VÁngelus Dómini nuntiávit Maríæ.REt concépit de Spíritu Sancto.Ave, María…

VEcce ancílla Dómini.RFiat mihi secúndum verbum tuum.Ave, María…

VEt Verbum caro factum est.REt habitávit in nobis.Ave, María…

VOra pro nobis, sancta Dei Génetrix.RUt digni efficiámur promissiónibus Christi.

Orémus. Grátiam tuam, quǽsumus, Dómine,méntibus nostris infúnde;ut qui, Ángelo nuntiánte,Christi Fílii tui incarnatiónem cognóvimus,per passiónem eius et crucem,ad resurrectiónis glóriam perducámur.Per eúndem Christum Dóminum nostrum. Amen.Glória Patri…

Regína cæliReine du ciel

Temps pascal : remplace l’Angélus et le Salve, Regína.

Regína cæli, lætáre, allelúia.Quia quem meruísti portáre, allelúia.Resurréxit, sicut dixit, allelúia.Ora pro nobis Deum, allelúia.

VGaude et lætáre, Virgo María, allelúia.RQuia surréxit Dóminus vere, allelúia.

Orémus. Deus, qui per resurrectiónem Fílii tuiDómini nostri Iesu Christi mundum lætificáre dignátus es,præsta, quǽsumus, ut per eius Genetrícem Vírginem Maríamperpétuæ capiámus gáudia vitæ.Per Christum Dóminum nostrum. Amen.

Salve, RegínaSalut, ô Reine

Après le temps pascal jusqu’à l’Avent (usage traditionnel) ; conclut souvent le rosaire.

Salve, Regína, Mater misericórdiæ,vita, dulcédo et spes nostra, salve.Ad te clamámus, éxsules fílii Evæ.Ad te suspirámus geméntes et flentesin hac lacrimárum valle.Eia ergo, advocáta nostra,illos tuos misericórdes óculos ad nos convérte.Et Iesum benedíctum fructum ventris tui,nobis, post hoc exsílium, osténde.O clemens, o pia, o dulcis Virgo María!

Alma Redemptóris MaterSainte Mère du Rédempteur

De l’Avent au 2 février (usage traditionnel).

Alma Redemptóris Mater, quæ pérvia cæliporta manes, et stella maris,succúrre cadénti, súrgere qui curat, pópulo;tu, quæ genuísti, natúra miránte,tuum sanctum Genitórem,Virgo prius ac postérius,Gabriélis ab ore sumens illud Ave,peccatórum miserére.

Ave, Regína cælórumSalut, Reine des cieux

Du 2 février à la Semaine sainte (usage traditionnel).

Ave, Regína cælórum,ave, Dómina Angelórum:salve, radix, salve, porta,ex qua mundo lux est orta.Gaude, Virgo gloriósa,super omnes speciósa;vale, o valde decóra,et pro nobis Christum exóra.

Ave, maris stellaSalut, étoile de la mer

Hymne mariale des vêpres.

Ave, maris stella,Dei mater alma,atque semper virgo,felix cæli porta.

Sumens illud «Ave»Gabriélis ore,funda nos in pace,mutans Evæ nomen.

Solve vincla reis,profer lumen cæcis,mala nostra pelle,bona cuncta posce.

Monstra te esse matrem,sumat per te precemqui pro nobis natustulit esse tuus.

Virgo singuláris,inter omnes mitis,nos culpis solútosmites fac et castos.

Vitam præsta puram,iter para tutum,ut vidéntes Iesumsemper collætémur.

Sit laus Deo Patri,summo Christo decus,Spirítui Sanctohonor, tribus unus. Amen.

Sub tuum præsídiumSous l’abri de ta miséricorde

Recommandé en 2018, avec la prière à saint Michel, pour conclure le rosaire.

Sub tuum præsídium confúgimus,sancta Dei Génetrix;nostras deprecatiónes ne despícias in necessitátibus;sed a perículis cunctis líbera nos semper,Virgo gloriósa et benedícta.

5 · Le rosaire et les litanies

Mémento — prières catholiques en latin

RosáriumLe rosaire

  1. Signe de la croix : In nómine Patris…
  2. Ouverture : Deus, in adiutórium meum inténde. — Dómine, ad adiuvándum me festína. Glória Patri…
  3. Chaque dizaine : annoncer le mystère, un temps de silence, puis Pater noster, dix Ave, María, Glória Patri ; une invocation peut suivre.
  4. Conclusion : litanies de Lorette ou autre prière mariale (Salve, Regína, Sub tuum…), puis l’oraison ci-dessous.

Usage répandu : sur la croix et les premiers grains, Credo, Pater, trois Ave et Glória Patri.

Mystéria RosáriiLes mystères et leurs jours

Mystéria gaudiósa — joyeux · lundi, samedi

  1. Annuntiátio Annonciation
  2. Visitátio Visitation
  3. Natívitas Nativité
  4. Præsentátio Présentation au Temple
  5. Invéntio in Templo Recouvrement au Temple

Mystéria luminósa — lumineux · jeudi

  1. Baptísma apud Iordánem Baptême au Jourdain
  2. Autorevelátio apud Cananénse matrimónium Noces de Cana
  3. Regni Dei proclamátio coniúncta cum invitaménto ad conversiónem Annonce du Royaume
  4. Transfigurátio Transfiguration
  5. Eucharístiæ Institútio Institution de l’Eucharistie

Mystéria dolorósa — douloureux · mardi, vendredi

  1. Agonía in Horto Agonie au jardin
  2. Flagellátio Flagellation
  3. Coronátio Spinis Couronnement d’épines
  4. Baiulátio Crucis Portement de la croix
  5. Crucifíxio et Mors Crucifixion et mort

Mystéria gloriósa — glorieux · mercredi, dimanche

  1. Resurréctio Résurrection
  2. Ascénsio Ascension
  3. Descénsus Spíritus Sancti Pentecôte
  4. Assúmptio Assomption
  5. Coronátio in Cælo Couronnement de Marie

Orátio ad finem RosáriiOraison finale

VOra pro nobis, sancta Dei Génetrix.RUt digni efficiámur promissiónibus Christi.

Orémus. Deus, cuius Unigénitusper vitam, mortem et resurrectiónem suamnobis salútis ætérnæ prǽmia comparávit,concéde, quǽsumus:ut hæc mystéria sacratíssimobeátæ Maríæ Vírginis Rosário recoléntes,et imitémur quod cóntinent,et quod promíttunt assequámur.Per Christum Dóminum nostrum. Amen.

Litaníæ LauretánæLitanies de la Vierge (Lorette)

Avec les trois invocations ajoutées en 2020 : Mater misericórdiæ, Mater spei, Solácium migrántium.

Kýrie, eléison. R. Kýrie, eléison. †Christe, eléison. R. Christe, eléison.Kýrie, eléison. R. Kýrie, eléison.Christe, audi nos. R. Christe, audi nos.Christe, exáudi nos. R. Christe, exáudi nos.

Pater de cælis, Deus,Fili, Redémptor mundi, Deus,Spíritus Sancte, Deus,Sancta Trínitas, unus Deus,à chaque invocation, on répond : miserére nobis

À chacune des invocations suivantes, on répond : ora pro nobis

  • Sancta María
  • Sancta Dei Génetrix
  • Sancta Virgo vírginum
  • Mater Christi
  • Mater Ecclésiæ
  • Mater misericórdiæ
  • Mater divínæ grátiæ
  • Mater spei
  • Mater puríssima
  • Mater castíssima
  • Mater invioláta
  • Mater intemeráta
  • Mater amábilis
  • Mater admirábilis
  • Mater boni consílii
  • Mater Creatóris
  • Mater Salvatóris
  • Virgo prudentíssima
  • Virgo veneránda
  • Virgo prædicánda
  • Virgo potens
  • Virgo clemens
  • Virgo fidélis
  • Spéculum iustítiæ
  • Sedes sapiéntiæ
  • Causa nostræ lætítiæ
  • Vas spirituále
  • Vas honorábile
  • Vas insígne devotiónis
  • Rosa mýstica
  • Turris Davídica
  • Turris ebúrnea
  • Domus áurea
  • Fœ́deris arca
  • Iánua cæli
  • Stella matutína
  • Salus infirmórum
  • Refúgium peccatórum
  • Solácium migrántium
  • Consolátrix afflictórum
  • Auxílium christianórum
  • Regína Angelórum
  • Regína Patriarchárum
  • Regína Prophetárum
  • Regína Apostolórum
  • Regína Mártyrum
  • Regína Confessórum
  • Regína Vírginum
  • Regína Sanctórum ómnium
  • Regína sine labe origináli concépta
  • Regína in cælum assúmpta
  • Regína sacratíssimi Rosárii
  • Regína famíliæ
  • Regína pacis

Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi, R. parce nobis, Dómine.Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi, R. exáudi nos, Dómine.Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi, R. miserére nobis.

VOra pro nobis, sancta Dei Génetrix.RUt digni efficiámur promissiónibus Christi.

Orémus. Concéde nos fámulos tuos, quǽsumus, Dómine Deus, perpétua mentis et córporis sanitáte gaudére: et, gloriósa beátæ Maríæ semper Vírginis intercessióne, a præsénti liberári tristítia, et ætérna pérfrui lætítia. Per Christum Dóminum nostrum. Amen. †

6 · L’office divin : cantiques et Te Deum

Mémento — prières catholiques en latin

BenedíctusCantique de Zacharie · Lc 1, 68-79

Chanté chaque matin à l’office des laudes.

Benedíctus Dóminus, Deus Ísrael,quia visitávit et fecit redemptiónem plebi suæ,et eréxit cornu salútis nobisin domo David púeri sui,sicut locútus est per os sanctórum,qui a sǽculo sunt, prophetárum eius,salútem ex inimícis nostriset de manu ómnium, qui odérunt nos;ad faciéndam misericórdiam cum pátribus nostriset memorári testaménti sui sancti,iusiurándum, quod iurávit ad Ábraham patrem nostrum,datúrum se nobis,ut sine timóre, de manu inimicórum liberáti,serviámus illi in sanctitáte et iustítia coram ipsoómnibus diébus nostris.Et tu, puer, prophéta Altíssimi vocáberis:præíbis enim ante fáciem Dómini paráre vias eius,ad dandam sciéntiam salútis plebi eiusin remissiónem peccatórum eórum,per víscera misericórdiæ Dei nostri,in quibus visitábit nos óriens ex alto,illumináre his, qui in ténebriset in umbra mortis sedent,ad dirigéndos pedes nostros in viam pacis.Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto.Sicut erat in princípio, et nunc et semper,et in sǽcula sæculórum. Amen.

MagníficatCantique de Marie · Lc 1, 46-55

Chanté chaque soir à l’office des vêpres.

Magníficat ánima mea Dóminum,et exsultávit spíritus meusin Deo salvatóre meo,quia respéxit humilitátem ancíllæ suæ.Ecce enim ex hoc beátamme dicent omnes generatiónes,quia fecit mihi magna, qui potens est,et sanctum nomen eius,et misericórdia eius in progénies et progéniestiméntibus eum.Fecit poténtiam in bráchio suo,dispérsit supérbos mente cordis sui;depósuit poténtes de sedeet exaltávit húmiles.Esuriéntes implévit boniset dívites dimísit inánes.Suscépit Ísrael púerum suum,recordátus misericórdiæ,sicut locútus est ad patres nostros,Ábraham et sémini eius in sǽcula.Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto.Sicut erat in princípio, et nunc et semper,et in sǽcula sæculórum. Amen.

Nunc dimíttisCantique de Syméon · Lc 2, 29-32

Chanté à l’office des complies, avant le sommeil.

Nunc dimíttis servum tuum, Dómine,secúndum verbum tuum in pace,quia vidérunt óculi mei salutáre tuum,quod parásti ante fáciem ómnium populórum,lumen ad revelatiónem géntiumet glóriam plebis tuæ Ísrael.Glória Patri…

Vísita, quǽsumusOraison du soir

Oraison des complies, après le Nunc dimíttis.

Vísita, quǽsumus, Dómine, habitatiónem istam,et omnes insídias inimíci ab ea longe repélle;Ángeli tui sancti hábitent in ea,qui nos in pace custódiant;et benedíctio tua sit super nos semper.Per Christum Dóminum nostrum. Amen.

Te DeumHymne d’action de grâce

Te Deum laudámus: te Dóminum confitémur.Te ætérnum Patrem, omnis terra venerátur.Tibi omnes Ángeli, tibi cæli et univérsæ potestátes:tibi Chérubim et Séraphim incessábili voce proclámant:Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dóminus Deus Sábaoth.Pleni sunt cæli et terra maiestátis glóriæ tuæ.Te gloriósus Apostolórum chorus,te prophetárum laudábilis númerus,te mártyrum candidátus laudat exércitus.Te per orbem terrárum sancta confitétur Ecclésia,Patrem imménsæ maiestátis;venerándum tuum verum et únicum Fílium;Sanctum quoque Paráclitum Spíritum.Tu rex glóriæ, Christe.Tu Patris sempitérnus es Fílius.Tu, ad liberándum susceptúrus hóminem,non horruísti Vírginis úterum.Tu, devícto mortis acúleo,aperuísti credéntibus regna cælórum.Tu ad déxteram Dei sedes, in glória Patris.Iudex créderis esse ventúrus.Te ergo quǽsumus, tuis fámulis súbveni,quos pretióso sánguine redemísti.Ætérna fac cum sanctis tuis in glória numerári.Salvum fac pópulum tuum, Dómine,et bénedic hereditáti tuæ.Et rege eos, et extólle illos usque in ætérnum.Per síngulos dies benedícimus te;et laudámus nomen tuum in sǽculum, et in sǽculum sǽculi.Dignáre, Dómine, die isto sine peccáto nos custodíre.Miserére nostri, Dómine, miserére nostri.Fiat misericórdia tua, Dómine, super nos,quemádmodum sperávimus in te.In te, Dómine, sperávi: non confúndar in ætérnum.

7 · Hymnes : Esprit Saint et Eucharistie

Mémento — prières catholiques en latin

Veni, Creátor SpíritusViens, Esprit créateur

Hymne à l’Esprit Saint, attribuée à Raban Maur (IXe siècle).

Veni, creátor Spíritus,mentes tuórum vísita,imple supérna grátia,quæ tu creásti péctora.

Qui díceris Paráclitus,altíssimi donum Dei,fons vivus, ignis, cáritas,et spiritális únctio.

Tu septifórmis múnere,dígitus patérnæ déxteræ,tu rite promíssum Patris,sermóne ditans gúttura.

Accénde lumen sénsibus,infúnde amórem córdibus,infírma nostri córporisvirtúte firmans pérpeti.

Hostem repéllas lóngiuspacémque dones prótinus;ductóre sic te prǽviovitémus omne nóxium.

Per te sciámus da Patremnoscámus atque Fílium,teque utriúsque Spíritumcredámus omni témpore.

Deo Patri sit glória,et Fílio, qui a mórtuissurréxit, ac Paráclito,in sæculórum sǽcula. Amen.

Veni, Sancte SpíritusSéquence de la Pentecôte

Veni, Sancte Spíritus,et emítte cǽlituslucis tuæ rádium.

Veni, pater páuperum,veni, dator múnerum,veni, lumen córdium.

Consolátor óptime,dulcis hospes ánimæ,dulce refrigérium.

In labóre réquies,in æstu tempéries,in fletu solácium.

O lux beatíssima,reple cordis íntimatuórum fidélium.

Sine tuo númine,nihil est in hómine,nihil est innóxium.

Lava quod est sórdidum,riga quod est áridum,sana quod est sáucium.

Flecte quod est rígidum,fove quod est frígidum,rege quod est dévium.

Da tuis fidélibus,in te confidéntibus,sacrum septenárium.

Da virtútis méritum,da salútis éxitum,da perénne gáudium. Amen.

Ánima ChristiÂme du Christ

Souvent dite après la communion.

Ánima Christi, sanctífica me.Corpus Christi, salva me.Sanguis Christi, inébria me.Aqua láteris Christi, lava me.Pássio Christi, confórta me.O bone Iesu, exáudi me.Intra tua vúlnera abscónde me.Ne permíttas me separári a te.Ab hoste malígno defénde me.In hora mortis meæ voca me.Et iube me veníre ad te,ut cum Sanctis tuis laudem tein sǽcula sæculórum. Amen.

Adóro te devóteHymne eucharistique

Attribuée à saint Thomas d’Aquin.

1Adóro te devóte, latens Déitas,quæ sub his figúris vere látitas:tibi se cor meum totum subiicit,quia te contémplans totum déficit.

2Visus, tactus, gustus in te fállitur,sed audítu solo tuto créditur:credo quidquid dixit Dei Fílius:nil hoc verbo Veritátis vérius.

3In cruce latébat sola Déitas,at hic latet simul et humánitas:ambo tamen credens atque cónfitens,peto quod petívit latro pœ́nitens.

4Plagas, sicut Thomas, non intúeor:Deum tamen meum te confíteor;fac me tibi semper magis crédere,in te spem habére, te dilígere.

5O memoriále mortis Dómini!Panis vivus vitam præstans hómini!Præsta meæ menti de te vívere,et te illi semper dulce sápere.

6Pie pellicáne, Iesu Dómine!Me immúndum munda tuo Sánguine:cuius una stilla salvum fáceretotum mundum quit ab omni scélere.

7Iesu, quem velátum nunc aspício,oro fiat illud quod tam sítio:ut te reveláta cernens fácie,visu sim beátus tuæ glóriæ. Amen.

Pange, linguaHymne de la Fête-Dieu

Saint Thomas d’Aquin. Les strophes 5 et 6 forment le Tantum ergo, ci-dessous.

1Pange, lingua, gloriósiCórporis mystérium,Sanguinísque pretiósi,quem in mundi prétiumfructus ventris generósiRex effúdit géntium.

2Nobis datus, nobis natusex intácta Vírgine,et in mundo conversátus,sparso verbi sémine,sui moras incolátusmiro clausit órdine.

3In suprémæ nocte Cenærecúmbens cum frátribus,observáta lege plenecibis in legálibus,cibum turbæ duodénæse dat suis mánibus.

4Verbum caro, panem verumverbo carnem éfficit:fitque sanguis Christi merum,et si sensus déficit,ad firmándum cor sincérumsola fides súfficit.

Tantum ergoAvant la bénédiction du Saint-Sacrement

5Tantum ergo Sacraméntumvenerémur cérnui:et antíquum documéntumnovo cedat rítui:præstet fides suppleméntumsénsuum deféctui.

6Genitóri Genitóquelaus et iubilátio,salus, honor, virtus quoquesit et benedíctio:procedénti ab utróquecompar sit laudátio. Amen.

8 · Lexique · index · sources

Mémento — prières catholiques en latin

Lexiquepour comprendre ce que l’on prie

Formules fréquentes

In nómine Patris…au nom du Père…
Dóminus vobíscum. — Et cum spíritu tuo.le Seigneur soit avec vous. — Et avec ton esprit.
Orémus.prions.
Per Christum Dóminum nostrum.par le Christ, notre Seigneur.
in sǽcula sæculórumpour les siècles des siècles
miserére nobisaie pitié de nous
ora pro nobisprie pour nous
quǽsumusnous t’en prions
Deo grátias.rendons grâce à Dieu.
Glória tibi, Dómine. · Laus tibi, Christe.gloire à toi, Seigneur. · Louange à toi, ô Christ.
Sursum corda. — Habémus ad Dóminum.haut les cœurs. — Nous les tournons vers le Seigneur.
Ite, missa est.allez, c’est l’envoi.
Kýrie, eléison (grec)Seigneur, prends pitié
Amen · Allelúia · Hosánna (hébreu)ainsi soit-il · louez le Seigneur · acclamation (« sauve donc »)
Dóminus Deus Sábaothle Seigneur, Dieu de l’univers (litt. « des armées »)

Mots fréquents

  • ætérnus éternel
  • Agnus agneau
  • ánima âme
  • Ángelus ange
  • Ave · Salve salut, je te salue
  • benedíctus béni
  • cælum ciel
  • caro chair
  • confíteor je confesse
  • cor, cordis cœur
  • credo je crois
  • crux, crucis croix
  • culpa faute
  • débitum dette
  • Deus, Dei Dieu
  • dies jour
  • dignus digne
  • Dóminus Seigneur
  • ecce voici
  • Ecclésia Église
  • fides foi
  • fílius fils
  • fiat qu’il soit fait
  • gáudium joie
  • glória gloire
  • grátia grâce
  • hódie aujourd’hui
  • homo, hóminis homme
  • laudáre louer
  • líbera nos délivre-nous
  • lux, lucis lumière
  • malum mal
  • mater mère
  • misericórdia miséricorde
  • mors, mortis mort
  • noster, nostra notre
  • nunc maintenant
  • omnípotens tout-puissant
  • omnis tout
  • panis pain
  • pater père
  • pax, pacis paix
  • peccátor pécheur
  • peccátum péché
  • plenus plein
  • pópulus peuple
  • quia parce que
  • regína · rex reine · roi
  • regnum règne, royaume
  • sǽculum siècle
  • salus, salútis salut
  • sanctus saint
  • sanguis sang
  • semper toujours
  • sicut comme
  • spes espérance
  • Spíritus Esprit, souffle
  • tu, te, tibi tu, te, à toi
  • tuus ton
  • verbum parole, Verbe
  • virgo vierge
  • volúntas volonté
  • vos, vobis vous, à vous
  • vobíscum avec vous

Index des incipitpage

  • Actiónes nostras2
  • Actus caritátis · contritiónis · fídei · spei2
  • Adóro te devóte7
  • Ágimus tibi grátias2
  • Agnus Dei3
  • Alma Redemptóris Mater4
  • Ángele Dei2
  • Ángelus Dómini4
  • Ánima Christi7
  • Ave, María1
  • Ave, maris stella4
  • Ave, Regína cælórum4
  • Bénedic, Dómine2
  • Benedíctus (Zacharie)6
  • Confíteor3
  • Credo (Apôtres)1
  • Credo (Nicée-Constantinople)1
  • Deus, in adiutórium2
  • Dómine, non sum dignus3
  • Glória in excélsis3
  • Glória Patri1
  • Kýrie3
  • Litaníæ Lauretánæ5
  • Magníficat6
  • Memoráre2
  • Mystéria Rosárii5
  • Nunc dimíttis6
  • Oráte, fratres3
  • Pange, lingua7
  • Pater noster1
  • Regína cæli4
  • Réquiem ætérnam2
  • Rosárium5
  • Salve, Regína4
  • Sancte Míchael2
  • Sanctus3
  • Signum Crucis1
  • Sub tuum præsídium4
  • Sursum corda3
  • Tantum ergo7
  • Te Deum6
  • Veni, Creátor Spíritus7
  • Veni, Sancte Spíritus (séquence)7
  • Veni, Sancte Spíritus, reple…2
  • Vísita, quǽsumus6

Sources et fiabilité

  • Compendium du Catéchisme de l’Église catholique (2005), appendice « Prières communes », texte latin, vatican.va : signe de la croix, Ave, Glória Patri, Symbole des Apôtres, Ángele Dei, Réquiem, Angélus, Regína cæli, Salve, Sub tuum, Magníficat, Benedíctus, Te Deum, Veni Creátor, Veni Sancte Spíritus, Ánima Christi, Memoráre, rosaire, quatre actes.
  • Livrets des célébrations pontificales (Office des célébrations liturgiques du Souverain Pontife, vatican.va), pour les textes du Missel romain et de la Liturgie des heures : messe du 24 avril 2005 (ordinaire, dialogues, Credo) ; 29 juin 2026 (Confíteor) ; voyage en France, 25-28 sept. 2026 (Pater, Deus in adiutórium, Ave, maris stella) ; Fête-Dieu 2013 (Pange lingua, Tantum ergo, Adóro te) ; rosaire du 4 mai 2013 (litanies) ; vêpres du 31 déc. 2019 (Alma) ; Cendres 2017 (Ave, Regína cælórum) ; 2 févr. 2013 (Nunc dimíttis, Lc 2, 29-32).
  • Enchiridion indulgentiarum, 4e éd. (1999), Pénitencerie apostolique : Actiónes, Ágimus, Bénedic, Vísita, Veni Sancte Spíritus… reple.
  • Salle de presse du Saint-Siège : communiqué du 29 sept. 2018 (Sancte Míchael, Sub tuum) ; lettre de la Congrégation pour le culte divin du 20 juin 2020 (invocations ajoutées aux litanies). Structure du rosaire et des litanies : vatican.va, « The Holy Rosary ».
  • † Formulation latine usuelle, non retrouvée sur source officielle en ligne : ouverture et oraison finale des litanies ; acclamation Mortem tuam.
  • Divergences. Le Compendium donne « Et in Spíritum Sanctum » dans le Symbole des Apôtres (reproduit ici) et « Credo in Spíritum Sanctum » dans celui de Nicée ; le Missel donne « Et in Spíritum Sanctum » dans ce dernier (reproduit ici). Pater : texte du Missel (le Compendium met des majuscules à nomen, regnum, volúntas). Coquilles manifestes du site corrigées.
  • Accents repris des sources accentuées ; ajoutés selon les règles de l’accent latin là où la source n’en porte pas. Prononciation, notes d’usage, titres français, lexique : synthèse de rédaction, non vérifiée sur source. Sources consultées les 28 et 29 septembre 2026.